قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
236
ارشاد الزراعه ( فارسى )
و ميانه آن را چهار شكاف نمايند و چهار قلم نوچه كه اگر قلمى خطا كند و يا آنكه باد شكند ديگرى عوض آن باشد به شرحى كه در برگ پيوند آمده از بارخانه بريده چنان سازند كه بلندى هر قلم يك وجب باشد پايان آن را به نسبت شكاف درخت ، بكارد از هر دو جانب شيوهدار تنك سازد و ملاحظه پوست نمايند كه بريده نشود و بيرون قلم كه به پوست درخت متصل شود لكتر خواهد بود و قلم را تا آنجا كه زخم كارد رسيده باشد در ميانه درخت درآورده چنانچه پوست قلم و درخت در برابر يكديگر باشد بدين قاعده پيوند را مضبوط مىكرد و اگر نوچه باشد به شوشك جودانه يا توت پيچيده محكم سازند و ميانه درخت را كه خالى است پنبه گذاشته ملاحظه نمايند كه آب باران در ميانه آن درنيابد و بيرون پنبه و گرد درخت را در گل گيرند و نوع ديگر چنان تواند بود كه ميانه درخت را شكاف ننمايند و پوست گرد آن را پنج شش محل از درخت جدا نموده پيوند قلم بشرح صدر درآورده بطاسمهء پوست توت بهبندند بر قاعده سبز مىشود اما چون بهى را بر دو لانه اسكنه پيوند نمايند سه سال را مىرسد و سه سال ديگر بار مىدهد بعد از آن كمبار و بىزور مىشود و آنچه برگ پيوند باشد چهار سال را مىرسد و بيست سال را بار مىدهد غرض كه برگ پيوند بهى بهتر است . قسم چهارم - ماشوره پيوند است كه در سمرقند و بخارا و خوارزم و آن حدود بدين نوع عمل نمايند و چون پانزدهم جوزا شود پيوند از بارخانه برداشته بطريق ماشوره پوست پنك را از پيوند جدا ساخته بر هر شاخ خواهند نمود و سر آن شاخ را قلم كرده برابر ماشوره پيوند پوست ويرا بردارند و عوض آن ماشوره پيوند را درآورده هر دو سرش را بطاسمه توت يا بيد چنان مضبوط پيچند كه باد در ميانش درنيايد چون سبز شود طاسمه توت را باز نمايند و بعضى طاسمه نهپيچند و خوب سبز شود . تاك تاك دستور و قاعده آنست كه چون خواهند پيوند نمايند ، پيش سال آن پاى تاك را بيل گردان نموده انبار دهند تا تاك به قوت گردد و پيوند خطا نكند و چون پيوند كنند ديگربار بيل گردان نموده انبار دهند و كيفيت پيوند آن بر دو قسم است :